Badania przesiewowe w profilaktyce raka piersi

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet w krajach europejskich i w USA. W Polsce rocznie stwierdza się około 11 tys. nowych zachorowań na ten nowotwór.

Mammografia


Mammografia jest najważniejszym badaniem przesiewowym pozwalającym na wykrycie raka piersi w stadium bezobjawowym (subklinicznym). Jej wartość jest jednak ograniczona szczególnie u młodszych kobiet ze względu na aspekty kliniczne i biologiczne (większe zagęszczenie tkanki gruczołowej). Wprowadzenie mammografii przyczyniło się nie tylko do wykrywania znacznie większej liczby raków przedinwazyjnych (raki wewnątrzprzewodowe) oraz raków o niższym stopniu zaawansowania klinicznego, ale również do częstszego rozpoznawania lepiej rokujących typów histologicznych, np. rak cewkowy.
Badanie mammograficzne cechuje mniejsza swoistość w wykrywaniu nowotworów złośliwych, niż np. badanie cytologiczne w przypadku raka szyjki macicy. Zmiany wykryte badaniem mammograficznym należy poddać dalszej szczegółowej ocenie szczególnie histopatologicznej.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne (PTG) zaleca wykonywanie mammografii co 2 lata u kobiet w wieku 45-50 lat i co roku począwszy od 50. rż. (podobnie jak w większości krajów europejskich). U kobiet obciążonych zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka piersi należy rozważyć wcześniejsze rozpoczęcie badań mammograficznych, zastosowanie dodatkowych badań obrazowych (np. USG i MR) oraz częstsze badania palpacyjne piersi. Wiek, w którym można zaprzestać badań przesiewowych, ocenia się indywidualnie, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko oraz ogólny stan zdrowia i przewidywaną dalszą długość życia.

Badanie palpacyjne piersi


Jako badanie przesiewowe w kierunku raka piersi należy zalecać oprócz mammografii kliniczne badanie palpacyjne piersi wykonywane przez lekarza oraz samokontrolę piersi. PTG zaleca nauczenie kobiet w wieku powyżej 20 lat, samodzielnego badania palpacyjnego piersi co miesiąc i informowanie ich o konieczności zgłaszania wszystkich wykrytych zmian, oraz kliniczne badanie piersi przez lekarza w czasie każdego badania ginekologicznego.

Badania genetyczne i USG


Stwierdzenie rodzinnego występowania raka piersi pociągnęło za sobą wykonywanie badań genetycznych u kobiet z obciążonym wywiadem rodzinnym. W populacji polskiej jedynie około 3-5% przypadków raka piersi jest uwarunkowanych genetycznie. W związku z tym badania genetyczne nie mogą zastąpić przesiewowej mammografii, a tylko w wybranych grupach mogą stanowić jej uzupełnienie. Badanie USG nie powinno być stosowane jako przesiewowe.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Nowotwory piersi | Dodaj swoje pytanie »

  • Quadrantectomia mammae dex

    Ala: usunięto mi guza prawej piersi o niejasnym charakterze w BAC co to oznacza,czy to rak złosliwy i czy będe musiała brać chemioterapie.Wyniki będe miała dopiero za 3 tyg. i sie bardzo denerwuje....

    medicus: O niejasnym charakterze oznacza, że nie ma ewidentnych cech raka. Być może to guz łagodny. Proszę się uspokoić i cierpliwie poczekać na wynik badania histopatologicznego. Ono ostatecznie postawi diagnozę i na podstawie jego będzie wszczęte odpowiedni...

  • Lampy przy raku piersi a uszkodzenie płuc

    paula: Mam pytanie czy po lampach moga byc uszkodzone pluca jak osoba miala raka piersi...

    medicus: Niestety może dojść do takich powikłań....

  • Dysplasia fibroso, cystica mammae

    TERESA: ROZPOZNANIE: dysplasia fibroso -cystica mammae.czy to cos groznego.jestem za[isana do poradni onkologicznej.bardzo prosze o odpowiedz.dziekujje...

    medicus: dysplasia fibroso -cystica mammae - dysplazja (czyli zaburzenie różnicowania się komórkowego) włóknisto-torbielowata sutka - brak cech nowotworu - zwyrodnienie gruczołu sutkowego - do obserwacji...