Badania przesiewowe w profilaktyce raka szyjki macicy

Badania cytologiczne w profilaktyce raka szyjki macicy

Skrining raka szyjki macicy okazał się najskuteczniejszym badaniem przesiewowym w onkologii dzięki zastosowaniu bardzo prostego i taniego testu Papanicolaou, czyli badania cytologicznego wymazów szyjki macicy. Z uwagi na stosunkowo długi (kilka lat) okres trwania stanów przedrakowych, metoda okazała się bardzo skuteczna w rozpoznawaniu nie tylko wczesnych postaci raka szyjki macicy, ale również w wykrywaniu stanów przedrakowych. W konsekwencji badania przesiewowe z użyciem testu Papanicolaou zmniejszyły nie tylko śmiertelność z powodu raka szyjki macicy, ale również zachorowalność na ten nowotwór.

Wymazy pobiera się z tzw. strefy przejściowej, czyli z miejsca przejścia nabłonka gruczołowego wyściełającego kanał szyjki macicy w nabłonek wielowarstwowy płaski pokrywający tarczę części pochwowej szyjki macicy. W tym miejscu wykrywa się większość stanów przedrakowych i wczesnych postaci raka płaskonabłonkowego szyjki macicy. Szpatułką lub specjalną szczoteczką wykonuje się rozmazy metodą konwencjonalną lub jednowarstwową, które po odpowiednim zabarwieniu oceniane są pod mikroskopem świetlnym.

Zgodnie z zaleceniami American Cancer Society (ACS) standardowe badania cytologiczne należy wykonywać co roku, pierwszy raz 3 lata po rozpoczęciu życia płciowego (ale nie później niż w 21 rż.). U kobiet, które ukończyły 30 lat, u których 3 razy pod rząd uzyskano wynik prawidłowy można wykonywać badanie co 2-3 lata. Kobiety w wieku powyżej 70 lat z 3-krotnym prawidłowym wynikiem w ciągu ostatnich 10 lat mogą zaprzestać skriningu.

W krajach europejskich zaleca się wykonywanie tego badania u kobiet w przedziale wiekowym 25-64 lat co 2-3 lata. Ponadto w zaleceniach Unii Europejskiej zwraca się szczególną uwagę na grupę kobiet z czynnikami ryzyka, jak np. wczesne rozpoczęcie życia płciowego, zarażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus - HPV), palenie papierosów i immunosupresja. U tych kobiet badania należy rozpocząć wcześniej (już w wieku 16-18 lat) i wykonywać je częściej (co 1-2 lat).

Badania wirusologiczne w profilaktyce raka szyjki macicy

Wśród czynników etiopatogenecznych raka szyjki macicy istotną rolę odgrywa zakażenie HPV, szczególnie typami o wysokiej onkogenności (typ 16 i 18). Techniki biologii molekularnej (PCR) umożliwiły opracowanie testów wykrywających zakażenie HPV z dużą czułością i swoistością. Obecnie wykrywanie zakażenia HPV nie może zastąpić tradycyjnego badania cytologicznego, którego wynik decyduje o dalszym postępowaniu diagnostycznym i leczniczym.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Serwis nowotworowe.pl ma charakter edukacyjno-informacyjny, jego lektura nie zastępuje porady lekarskiej.
Copyright © nowotworowe.pl Kopiowanie artykułów lub ich fragmentów bez pisemnej zgody jest zabronione.