Czerniak

Czerniak jest złośliwym nowotworem, który może rozwijać się w obrębie skóry, błon śluzowych, a nawet gałek ocznych. Zachorowania na ten nowotwór występują najczęściej około 50 roku życia, jednak mogą zdarzyć się także u osób bardzo młodych, a nawet dzieci. Ważną rolę w rozwoju czerniaka odgrywa promieniowanie UV, uszkadzające DNA komórek.

Predyspozycje do zachorowania na czerniaka mogą być rodzinne. Jeżeli pacjent już wcześniej chorował na ten lub inny nowotwór złośliwy skóry, ryzyko również rośnie. Zachorowanie na czerniaka grozi osobom o jasnej karnacji, posiadających piegi, jasne bądź rude włosy i niebieskie oczy.

Większe ryzyko występuje również u chorych na Xeroderma pigmentosum, osób, które opalają się rzadko, ale bardzo intensywnie (korzystając także z solarium!) oraz osób, które przebyły ciężkie oparzenia słoneczne lub przyjmują leki immunosupresyjne. Ważna jest oczywiście obserwacja wszelkich znamion skórnych, mimo iż większość czerniaków rozwija się na skórze uprzednio nie zmienionej.

Objawy czerniaka

Zmiany skórne, które mogą wzbudzać podejrzenie czerniaka mają następujące cechy: nieregularny kształt, nierówne brzegi zmiany, nierównomierne zabarwienie, swędzenie, zmiana wyglądu w ostatnim czasie, wielkość powyżej 6mm. Zaawansowane postaci czerniaka mogą wyglądać jak owrzodzenie na skórze, ewentualnie z wyciekiem krwistego płynu. Taka podejrzana zmiana wymaga badania histologicznego. Często od razu wycina się całą zmianę, a jeżeli później zachodzi konieczność "docina" się sąsiadujące fragmenty, aby w miarę możliwości usunąć wszystkie komórki nowotworowe. Bardzo ważną cechą określaną w badaniu histologicznym jest głębokość naciekania skóry przez czerniaka. Na jej podstawie ocenia się rokowanie u danego pacjenta.

Postacie kliniczne czerniaka

Wyróżnia się kilka postaci klinicznych czerniaka:
- postać powierzchowna,
- postać guzowata,
- czerniak podpaznokciowy,
- czerniak zlokalizowany na dłoniach lub podeszwach stóp,
- czerniak rozwijający się z plamy soczewicowatej.

Czasem czerniak rozwija się także na skórze powiek czy na gałce ocznej. Czerniak oka dotyczy głównie osób dorosłych (zwykle po 40 roku życia) i jest częstszy u przedstawicieli rasy białej. Często nowotwór ten powoduje jaskrę. Zdarza się nawet, że zmusza do usunięcia całej gałki ocznej. Każda postać czerniaka oprócz naciekania może dawać przerzuty do skóry, węzłów chłonnych i odległych narządów.

Leczenie czerniaka

Leczenie czerniaka polega przede wszystkim na chirurgicznym usunięciu zmiany wraz z marginesem zdrowej skóry. Ponadto często usuwa się również najbliższe węzły chłonne. W terapii czerniaka wykorzystuje się także chemioterapię, najczęściej z zastosowaniem melfalanu lub dakarbazyny.

Jak w przypadku innych nowotworów również czerniak wymaga regularnych badań kontrolnych. Należy bacznie obserwować skórę, nie tylko w miejscu wycięcia zmiany. Co jakiś czas zalecane jest również wykonywanie badania rentgenowskiego klatki piersiowej i USG jamy brzusznej. W celu zapobieżenia rozwojowi czerniaka należy kontrolować osoby z grupy ryzyka, unikać intensywnego opalania i oparzeń słonecznych.

Anna Adamska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom II.

Serwis nowotworowe.pl ma charakter edukacyjno-informacyjny, jego lektura nie zastępuje porady lekarskiej.
Copyright © nowotworowe.pl Kopiowanie artykułów lub ich fragmentów bez pisemnej zgody jest zabronione.