Efekty biologiczne promieniowania w radioterapii

W momencie pochłonięcia promieniowania jonizującego w guzie nowotworowym i otaczających go zdrowych tkankach dochodzi do szeregu reakcji fizycznych, chemicznych i w konsekwencji procesów biologicznych, które wywołują efekt kliniczny, np. regresję guza, zwłóknienie w tkance zdrowej, wtórny nowotwór popromienny.

Promieniowanie jonizujące wzbudza wtórne elektrony, które rozbijają wiązania w cząsteczkach DNA i innych metabolicznie ważnych strukturach cytoplazmatycznych. Zmiany te wywołują przejściowe (możliwe do naprawy) lub trwałe zaburzenia czynności komórek. Trwałe uszkodzenia komórki prowadzą do trwałej utraty zdolności do rozplemu (tzw. wyjałowienie). Pozbawienie tej zdolności wszystkich komórek uczestniczących w cyklu mitotycznym (podział komórek) oraz posiadających zdolność do rozplemu skutkuje miejscowym wyleczeniem. Komórki, które trwale straciły zdolność do rozplemu, nigdy nie spowodują nawrotu choroby i ostatecznie zginą. Taki sam efekt w tkankach zdrowych może spowodować ciężkie powikłanie popromienne (np. martwicę).

Biologiczne działanie promieniowania jonizującego ma charakter losowy, co oznacza, że takie same dawki promieniowania "zabijają" zawsze ten sam odsetek komórek nowotworowych, a nie taką samą ich liczbę. Jeżeli określonej dawce odpowiada tzw. wskaźnik wyjałowienia 0,5 (połowa komórek ginie, a połowa przeżywa), to po jej podaniu spośród 10 komórek zginie 5.

Dawka lecząca promieniowania


Dawka lecząca to taka dawka promieniowania, od której zależy prawdopodobieństwo miejscowego wyleczenia. Jeżeli dawkę, której odpowiada, np. 90% prawdopodobieństwo wyleczenia, zastosuje się u 100 chorych na nowotwór tego samego typu, w tej samej lokalizacji i stopniu zaawansowania, to wyleczonych zostaje 90 chorych (wszystkie komórki zginą), a u pozostałych 10 chorych, w wyniku przeżycia jednej lub więcej komórek nowotworowych, dojdzie do wznowy procesu nowotworowego.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Nowotwory | Dodaj swoje pytanie »

  • Czas osłabienia odporności po chemioterapii

    Dariusz.: Mam pytanie, czy po przebytej silnej i dlugiej chemioterapii odpornosc organizmu bedzie slabsza juz do konca zycia? Czy odpornosc jest slabsza tylko w okresie stosowania chemioterapii. Miedzy 2000-2002 mialem ciezka chemie. Od tamtej pory czesciej ch...

    kas: moja ciocia w 2000r przyjmowała chemię i też łatwiej wszystko łąpie. np. Wrasta jej się paznokieć w paluch nogi.Włosy słabsze. Dłonie tak jkakby napuchnięte delikatnie. Najważniejsze że raka udało się pozbyć...

  • Podejrzenie mięsaka na udzie

    Beata: Dziendobry!mam na mięśniu dwuglowym uda zgrubienie,wybrzuszenie srednicy mandarynki,uwypukla sie po napieciu miesnia,nie boli przy dotyku,czasem odczuwam delikatny bol jak poloze sie bokiem na tym miesniu ,bylam u chirurga,zrobil usg I powiedzial ze ...

    karo: przepraszam, i jak wizyta po 3 tygodniach?...

  • Rewolucja w onkologii w walce z rozprzestrzenionym nowotworem

    kl: Jaka jest możliwość wyleczenie osoby z nowotworem który rozprzeszczenił się po całym organizmie? czy będzie kiedyś rewolucja w onkologii?...

    cedric-permakultura: Witam wszystkich, poniżej wklejam część emaila, który wysłałem do osoby z chorym na nowotwór członkiem rodziny. *Strony internetowe, gdzie można przeczytać istotne informacje dot. nowotworów. www.alkalizeforhealth.net/ - znakomite opracowanie w...