Guzy złośliwe powiek

Rak podstawnokomórkowy powiek

Rak podstawnokomórkowy (carcinoma basocellulare) jest najczęstszym guzem złośliwym powiek (90-95%). Często rozwija się przy brzegu wolnym powieki dolnej przy kącie wewnętrznym. Częściej występuje u ludzi w średnim wieku, o jasnej skórze i włosach rudych lub blond oraz niebieskich oczach. Osoby z rozpoznanym guzem zgłaszają często ekspozycje na słońce w okresie dziecięcym i młodzieńczym oraz palenie tytoniu. Jeśli rak pojawi się u osób młodych, może świadczyć o rzadkich dziedziczących się schorzeniach układowych, np. zespół Gorlina-Goltza lub skóra pergaminowata barwnikowa. Postać guzkowa raka podstawnokomórkowego stanowi jego wczesne stadium. Jest to twardy guzek z perłowym połyskiem, z poszerzonymi pojedynczymi naczyniami na powierzchni.

Postać guzkowo-wrzodziejąca jest kolejnym stadium raka o charakterystycznych podminowanych brzegach i centralną poszerzającą się nadżerką (wrzód żrący). Wzrost guza jest wolny, a odległe przerzuty należą do rzadkości. Nieleczony nowotwór może przejść w formę drążącą i zajmować nie tylko okoliczną skórę, ale również oczodół, powodując masywne zniszczenie tkanek z wniknięciem do zatok i jamy czaszki. Postać włókniejąca raka podstawnokomórkowego jest rzadsza, bardziej agresywna i mniej charakterystyczna. Przyjmuje kształt nieregularnej, twardej płytki, o źle widocznych granicach, która zniekształca powiekę. Leczeniem z wyboru jest usunięcie chirurgiczne guza z 1-2mm marginesem zdrowej tkanki.

Rak kolczystokomórkowy powiek

Rak kolczystokomórkowy (carcinoma spinocellulare) pochodzi z powierzchownych warstw naskórka, występuje rzadko, ale jest bardziej inwazyjny od raka podstawnokomórkowego i daje przerzuty. Częściej umiejscowiony w powiece dolnej, u osób starszych, o jasnej karnacji. Występuje pod trzema postaciami - tarczowopodobną, guzkową i wrzodziejącą. Niekiedy klinicznie trudny do odróżnienia od raka podstawnokomórkowego.

Carcinoma spinocellulare jest twardym guzkiem z owrzodzeniem pokrytym strupem. Rak kolczystokomórkowy niszczy okoliczne tkanki, a ponadto przenosi się drogami limfatycznymi, powodując nacieczenie węzłów chłonnych przyuszniczych (powieka górna) i podżuchwowych (powieka dolna). Wzdłuż nerwów może penetrować do oczodołu i jamy czaszki. Daje również odległe przerzuty.

Rak gruczołu łojowego

Rak gruczołu łojowego (adenocarcinoma sebaceum) najczęściej wywodzi się z komórek gruczołów łojowych Meiboma w górnej powiece. Jego wczesna postać guzkowa wykazuje niewielki stopień złośliwości i powolny wzrost. Postać rozprzestrzeniająca się może dochodzić do znacznych rozmiarów i mechanicznie odwracać powiekę. Rak rozprzestrzenia się do okolicznych węzłów chłonnych, ale drogą krwi może dawać również odległe przerzuty. Leczenie polega na usunięciu guza.

Czerniak powiek

Czerniak (melanoma malignum) jest nowotworem o wysokim stopniu śmiertelności. Za czynniki ryzyka uznawane są: czynniki genetyczne i środowiskowe oraz ekspozycja słoneczna. Klinicznie przybiera formę płaską i różnie intensywnie zabarwioną lub postać guzka o głębokim, niebieskoczarnym wybarwieniu. Leczenie polega na całkowitym usunięciu czerniaka z 4mm marginesem zdrowej tkanki.

Milena Szewruk

Literatura:
1) M.H. Niżankowska: "Okulistyka".

Serwis nowotworowe.pl ma charakter edukacyjno-informacyjny, jego lektura nie zastępuje porady lekarskiej.
Copyright © nowotworowe.pl Kopiowanie artykułów lub ich fragmentów bez pisemnej zgody jest zabronione.