Immunologiczna plamica małopłytkowa

Najczęściej występującą skazą małopłytkową szczególnie u dzieci jest immunologiczna plamica małopłytkowa, zwana dawniej samoistną plamicą małopłytkową (idiopatic trombocytopenic purpura - ITP) lub chorobą Werlhofa.

W ITP dochodzi do zniszczenia płytek w przebiegu reakcji immunologicznej. Etiologia jest nieznana. We krwi krążą przeciwciała, przede wszystkim klasy IgG, które niszczą trombocyty lub hamują ich wytwarzanie w szpiku. Czas przeżycia tych komórek jest znacznie skrócony, zwykle nie przekracza jednej doby, a opłaszczone przeciwciałami krwinki płytkowe są usuwane przez układ siateczkowo-śródbłonkowy (grupa komórek należących do makrofagów rozsianych w całym ustroju, w największej ilości w wątrobie i śledzionie). U większości chorych miejscem wytwarzania tych przeciwciał jest głównie śledziona i tutaj też zachodzi niszczenie płytek. Niestety u niemalże połowy chorych nie wykrywa się przeciwciał przeciwpłytkowych.

Postacie immunologicznej plamicy małopłytkowej


Wśród immunologicznych plamic małopłytkowych wyróżnia się postacie przewlekłe i ostre. Te ostatnie częściej występują u dzieci. Chorobę przeważnie wyprzedza zakażenie wirusowe lub bakteryjne (np. różyczka, ospa wietrzna, zakażenia układu oddechowego, rzadziej pokarmowego). Najprawdopodobniej w przebiegu toczącej się infekcji wirusowej dochodzi do wytworzenia autoprzeciwciał czyli przeciwciał skierowanych przeciwko własnym krwinkom płytkowym.

Obwodowe niszczenie trombocytów wzmaga czynność płytkotwórczą, nawet 8-krotnie. Samoistna skaza małopłytkowa może wystąpić w każdym wieku. Najczęściej ITP pojawia się zimą i na wiosnę czyli w okresach zwiększonej zapadalności na wszelkiego rodzaju infekcje, zwłaszcza wirusowe.

Objawy kliniczne immunologicznej plamicy małopłytkowej


Początek immunologicznej plamicy małopłytkowej bywa zwykle ostry, samoistnie pojawiają się wybroczyny na skórze, podskórne wylewy krwawe oraz wszelkiego rodzaju krwawienia o różnym nasileniu, najczęściej krwawienia z nosa, dziąseł, u kobiet typowo obfite i przedłużające się krwawienia miesiączkowe. Mogą również wystąpić bardzo niebezpieczne krwotoki z przewodu pokarmowego lub do ośrodkowego układu nerwowego, ale takie sytuacje należą do rzadkości.

ITP u dorosłych ma przebieg przewlekły. Przez dłuższy okres mogą nie występować żadne objawy. Czas trwania małopłytkowości u takich pacjentów utrzymuje się przez wiele lat, a u około 10% chorych ustępuje samoistnie. U dzieci w 80-90% przypadków dochodzi do samoistnego wyleczenia w ciągu 1-4 miesięcy. Rokowanie jest dobre.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.
2) W. Kawalec, K. Kubicka: "Pediatria".

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Zespół Mieloprofilacyjny

    Basia: Witam ! Choruje na złośliwy nowotwór krwi zwany jako Zespół Mieloprofilacyjny do tego jeszcze cukrzyca i jaskra . Obecnie miałam robione upusty i biorę lek o nazwie Hydroxycarbamid. Szukam osób które też chorują aby opowiedziały jak są le...

    Aga: A...

  • Eozynofilia u 11 latki bóle wielostawowe

    Emilia: Witam Panie Profesorze, bardzo proszę, aby zerknął Pan okiem na wyniki mojej córki. Ma 11 lat, od sierpnia dokuczają jej bóle stawów, początkowo kolan, następnie bioder. Teraz doszły opasające bóle klatki piersiowej (pojawiły się raz), czasem szyi. ...

    P.: Czy zdiagnozowano juz pani córkę?...

  • Czerwienica

    Żaneta: Szukam ludzi z czerwienicą prawdziwą, proszę o kontakt Pozdrawiam...

    Magda: Pani Żaneto, na czerwienicę choruję od 5 lat, mam 39 lat.Pozdrawiam....