Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza

Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza obejmuje usunięcie przyczyny i uzupełnienie niedoborów żelaza w ustroju. Za cel leczenia przyjmuje się osiągnięcie prawidłowego stężenia Hb i ferrytyny we krwi za pomocą preparatów żelaza.

Doustne preparaty żelaza


W praktyce najczęściej stosuje się doustne preparaty żelaza. Pierwiastek ten wchłania się głównie w dwunastnicy i początkowym odcinku jelita cienkiego, w największym stopniu na czczo lub między posiłkami.

Podczas leczenia należy ograniczyć spożycie mleka i jego przetworów, mąki, kaszy, natomiast wzbogacić dietę w warzywa, owoce, mięso. Preparatów żelaza nie powinno się popijać mlekiem, gdyż lepsze wchłanianie następuje w środowisku kwaśnym, a mleko to środowisko zobojetnia.

Z działań niepożądanych najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, zaparcia lub biegunki, ciemne zabarwienie zębów (przejściowo podczas stosowania), ciemne zabarwienie stolca. W razie przedawkowania pojawiają się: nadmierny ślinotok, bóle brzucha, wymioty. Cięższe objawy mogą wystąpić w przypadku zatrucia. Preparatów żelaza nie zaleca się osobom z niedrożnością przewodu pokarmowego, ostrymi stanami zapalnymi, hemochromatozą, talasemią, nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych (hemolizą), z niedokrwistością syderoblastyczną, lub niedokrwistością chorób przewlekłych.

Ostrożnie stosuje się Fe u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz po gastrektomii. Równoczesne przyjmowanie kwasu askorbinowego (witaminy C, około 250mg u dorosłych na dawkę) zwiększa wchłanianie żelaza podanego doustnie, ułatwia jego wychwyt w szpiku oraz wywiera bezpośredni wpływ na erytropoezę. Wchłanianie żelaza zmniejsza się w razie jednoczesnego podawania wyciągów z trzustki, tetracyklin, leków zobojętniających sok żołądkowy zawierających węglany, kawy, herbaty, mleka i jego przetworów. Zalecana dawka dobowa u dorosłych wynosi 150-200mg żelaza elementarnego. Po około tygodniu skutecznego leczenia wzrasta liczba retikulocytów, a po około 3 tygodniach wzrasta poziom hemoglobiny. Z reguły kontynuuje się leczenie przez okres 4-6 miesięcy aby osiągnąć prawidłowe stężenie Hb.

Pozajelitowe preparaty żelaza


W przypadku nietolerancji preparatów doustnych, bądź utrzymującego się krwawienia z przewodu pokarmowego przekraczającego możliwość wchłaniania, w zespole upośledzonego wchłaniania, we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz u chorych hemodializowanych leczonych erytropoetyną zaleca się stosowanie żelaza pozajelitowo, najczęściej dożylnie, rzadko domięśniowo. Działania niepożądane żelaza podawanego dożylnie są następujące: ból i obrzęk w miejscu wkłucia, ból stawów i głowy, metaliczny smak w ustach, uczucie gorąca lub gorączka, nudności, zasłabnięcie lub wstrząs anafilaktyczny. Przeciwwskazania są takie jak do stosowania doustnego.

Utrata żelaza w ciąży


Szczególną sytuacją jest ciąża, gdy kobieta traci żelazo w związku z rozwojem dziecka. Jest to utrata rzędu 1200-1500ml krwi, dlatego też od początku ciąży kobieta powinna zapobiegawczo przyjmować żelazo w dawce 30mg/d. Podczas karmienia niezbędne jest zażywanie 100mg żelaza dziennie.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Kostowski, Z. Herman: "Farmakologia", Tom I.
2) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Szpiczak Thalidomide-

    Michał: Witam Mam 39lat W grudniu 2014r zdiagnozowano u mnie szpiczaka mnogiego Po wielu badaniach 2x szpik, genetyka, rentgen ze względu na zmiany w potylicy zostałem skierowany do szpitala aby rozpocząć leczenie schematem VTD VELCADE-Thalidomide-Dexa...

    Michał: LEK UDAŁO SIE ZAŁATWIĆ Bardzo dziekuje za wsparcie Leczony jestem na hematologii w Koperniku ŁÓdź Poza tą wpadką nie moge powiedzic złego słowa Procedury zatwierdzenia w ministerstwie trwają podobno miesiąc, a wydaje mi się że bir...

  • Po przewbytymchłoniaku DLBCL z rozlanych B w 2010 prodejrzenie progresji

    Paulina: Witam wszystkich serdecznie dużo by tu pisać ale napisze w skrócie przebyłam chłoniaka DLBCL w 2010 roku w 2011 w pet ct wyszła remisja.Kontrolnie zrobiłam tk klatki piersiowej wyszla zmiana 36 mm,,pani dr z przychodni powiedziala ze to prawdopodobni...

    zenon: http://zenondarmetko.fgxpress.com/?lang=pl...

  • Czy to białaczka?

    Roksana: Witam, od jakiegoś czasu (2 lata) dokuczają mi nocne poty, myślałam że to nerwy albo przez zaburzenia hormonalne (podwyższona prolaktyna). Ale od jakiegoś czasu doszły inne objawy. Wszystko zaczęło się od czerwca tego roku od zatrucia pokarmowego roz...

    Karolina: Czasem objawy nerwicy moga tak przebiegac, dzieje sie cos stresujacego, niepokój? lęk?...