Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza

Leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza obejmuje usunięcie przyczyny i uzupełnienie niedoborów żelaza w ustroju. Za cel leczenia przyjmuje się osiągnięcie prawidłowego stężenia Hb i ferrytyny we krwi za pomocą preparatów żelaza.

Doustne preparaty żelaza


W praktyce najczęściej stosuje się doustne preparaty żelaza. Pierwiastek ten wchłania się głównie w dwunastnicy i początkowym odcinku jelita cienkiego, w największym stopniu na czczo lub między posiłkami.

Podczas leczenia należy ograniczyć spożycie mleka i jego przetworów, mąki, kaszy, natomiast wzbogacić dietę w warzywa, owoce, mięso. Preparatów żelaza nie powinno się popijać mlekiem, gdyż lepsze wchłanianie następuje w środowisku kwaśnym, a mleko to środowisko zobojetnia.

Z działań niepożądanych najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, zaparcia lub biegunki, ciemne zabarwienie zębów (przejściowo podczas stosowania), ciemne zabarwienie stolca. W razie przedawkowania pojawiają się: nadmierny ślinotok, bóle brzucha, wymioty. Cięższe objawy mogą wystąpić w przypadku zatrucia. Preparatów żelaza nie zaleca się osobom z niedrożnością przewodu pokarmowego, ostrymi stanami zapalnymi, hemochromatozą, talasemią, nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych (hemolizą), z niedokrwistością syderoblastyczną, lub niedokrwistością chorób przewlekłych.

Ostrożnie stosuje się Fe u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz po gastrektomii. Równoczesne przyjmowanie kwasu askorbinowego (witaminy C, około 250mg u dorosłych na dawkę) zwiększa wchłanianie żelaza podanego doustnie, ułatwia jego wychwyt w szpiku oraz wywiera bezpośredni wpływ na erytropoezę. Wchłanianie żelaza zmniejsza się w razie jednoczesnego podawania wyciągów z trzustki, tetracyklin, leków zobojętniających sok żołądkowy zawierających węglany, kawy, herbaty, mleka i jego przetworów. Zalecana dawka dobowa u dorosłych wynosi 150-200mg żelaza elementarnego. Po około tygodniu skutecznego leczenia wzrasta liczba retikulocytów, a po około 3 tygodniach wzrasta poziom hemoglobiny. Z reguły kontynuuje się leczenie przez okres 4-6 miesięcy aby osiągnąć prawidłowe stężenie Hb.

Pozajelitowe preparaty żelaza


W przypadku nietolerancji preparatów doustnych, bądź utrzymującego się krwawienia z przewodu pokarmowego przekraczającego możliwość wchłaniania, w zespole upośledzonego wchłaniania, we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz u chorych hemodializowanych leczonych erytropoetyną zaleca się stosowanie żelaza pozajelitowo, najczęściej dożylnie, rzadko domięśniowo. Działania niepożądane żelaza podawanego dożylnie są następujące: ból i obrzęk w miejscu wkłucia, ból stawów i głowy, metaliczny smak w ustach, uczucie gorąca lub gorączka, nudności, zasłabnięcie lub wstrząs anafilaktyczny. Przeciwwskazania są takie jak do stosowania doustnego.

Utrata żelaza w ciąży


Szczególną sytuacją jest ciąża, gdy kobieta traci żelazo w związku z rozwojem dziecka. Jest to utrata rzędu 1200-1500ml krwi, dlatego też od początku ciąży kobieta powinna zapobiegawczo przyjmować żelazo w dawce 30mg/d. Podczas karmienia niezbędne jest zażywanie 100mg żelaza dziennie.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Kostowski, Z. Herman: "Farmakologia", Tom I.
2) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Brak poprawy w leczeniu małopłytkowości

    Jan: Mam małopłytkowość od 2010 roku obecnie dostaję vidazę jestem po 5 serii po niej nie ma zbyt dużej poprawy wyników,jak długo mogę żyć?...

    zaniepokojona: Witam, czy mogłabym zapytać z jakim poziomem płytek obecnie się borykasz? Dlaczego vidaza? To jest lek na problemy białymi lub czerwonymi krwinkami a chyba mówimy o małopłytkowości? Czy została ona zdiagnozowana jak skutek innej choroby? Czy zastoso...

  • Specjalista od czerwienicy prawdziwej

    Klaudia: Witam, Czy ktoś zna dobrego specjalistę od tej choroby w Trójmieście? Proszę o namiary na e-maill. I pytanie czy dzięki transplatacji szpiku kostnego można zastopować lub zminimalizować chorobę ? Z góry serdecznie dziękuję!...

    Małgorzata: Doktor Andrzej Mital, Uniwerysteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku. Z tego co wiem, to przy czerwienicy prawdziwej nie jest możliwy przeszczep szpiku...Są upusty, stosuje sie lek hydroksymocznik.. to choroba przewlekła....

  • Żelazo dla dorosłych

    marianna: Dorosly syn ma chorobe Lesniewskiego Crona ma duze niedobory zelaza przypisany SORBIFER 160mg zle toleruje ma biegunki czy jest lepiej przyswajalne zelazo...

    Ewa: Witaj Ja również źle tolerowałam Sorbifer , teraz biorę Tardyferon Fol i jest tak jak bym wogóle nie brała, żadnych skutków ubocznych i żelazo ładnie poszło w górę....