Małopłytkowość (trombocytopenia)

Małopłytkowość (trombocytopenia) oznacza liczbę płytek krwi poniżej 150 tys./mm3. To najczęściej występująca nabyta skaza krwotoczna.

Istnieje wiele przyczyn prowadzących do obniżenia wartości płytek krwi (trombocytów) poniżej dolnej granicy normy. W większości przypadków nabyte skazy małopłytkowe wywołane są skróceniem czasu życia krwinek płytkowych (małopłytkowości "obwodowe"). Zwykle zalicza się je do schorzeń immunologicznych. Mowa tu o samoistnej skazie małopłytkowej, trombocytopenii poprzetoczeniowej, polekowej, powstałej w innych reakcjach immunologicznych oraz towarzyszącej różnym schorzeniom.

Drugą grupę nabytych skaz małopłytkowych stanowią małopłytkowości objawowe (zwane również "centralnymi"), wywołane zaburzeniami tworzenia megakariocytów. Przypomnę w tym miejscu, iż trombocyty powstają z dużych komórek zwanych megakariocytami (płytki krwi tworzą się po odfragmentowaniu od megakariocytów). Te komórki towarzyszą chorobom rozrostowym układu krwiotwórczego, jak białaczki czy chłoniaki, bądź są wyrazem nabytej niewydolności układu krwiotwórczego.

Do znacznie rzadszych schorzeń należą skazy małopłytkowe wywołane wrodzonym brakiem produkcji megakariocytów w szpiku. Skazy krwotoczne spowodowane zaburzeniami czynności płytek krwi przy prawidłowej lub nawet zwiększonej ich liczbie zaliczane są do tzw. trombocytopatii.

W małopłytkowościach objawy skazy krwotocznej pojawiają się z chwilą, gdy liczba płytek krwi obniży się do 30 tys./mm3 i mniej. Typową cechą dla trombocytopenii są krwawienia skórno-śluzówkowe. Wybroczyny najobficiej ujawniają się na kończynach i tułowiu, rzadziej na twarzy oraz błonie śluzowej jamy ustnej. Występują także większe podbiegnięcia krwawe, charakterystyczne pierścieniowate wylewy w miejscach nakłuć, jak również nawracające krwawienia z nosa, przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotoki z dróg rodnych u kobiet. Bezpośrednią przyczyną śmierci bywają krwawienia do centralnego układu nerwowego. Nadmierne i obfite są krwawienia po zadraśnięciach i urazach.

W rozpoznaniu istotną rolę odgrywają objawy kliniczne i wyniki badań laboratoryjnych głównie morfologii krwi. Ważne w stawianiu diagnozy jest wykluczenie tzw. małopłytkowości rzekomej (pseudotrombocytopenia), która jest wyłącznie artefaktem laboratoryjnym i wynika z aglutynacji (sklejania się) płytek we krwi pobranej do probówki z EDTA.

EDTA (etyleno-dwuamino-czterooctan) jest głównym antykoagulantem stosowanym do badań hematologicznych. To środek przeciwkrzepliwy hamujący agregację płytek i powstawanie skrzepu. Dopiero pobranie krwi do probówki z inną substancją przeciwkrzepliwą jak heparyna lub cytrynian, wykazuje prawidłową liczbę płytek.

Inne przyczyny pseudotrombocytopenii to: obecność płytek olbrzymich niezliczanych przez analizator, wiązanie płytek z neutrofilami, obecność zimnych aglutynin.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.
2) W. Kawalec, K. Kubicka: "Pediatria".

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »

  • Gvhd po przeszczepie szpiku

    Leszek.: Jestem już 1,5 m-ca po przeszczepie szpiku(ostra białaczka).2 tyg.utrzymuje się Gvhd.Jak długo to może jeszcze trwać,czy jest groźne dla życia?Jestem w dobrej kondycji.Leczenie cyklosporyną,sterydami....

    medicus: Co do trwania GVHD czyli choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi to bardzo różnie bywa i zależy od reakcji pacjenta na podane leki w danej fazie schorzenia. Nie można tego w prosty sposób określić. Na temat tej choroby można poczytać na stronach: ...

  • Dieta i leczenie czerwienicy prawdziwej

    Iwona: Czy ta choroba jest wyleczalna lub jak długo będzie się ją leczyć i czy trzeba stosować dietę.Jakie są przyczyny tej choroby ....

    medicus: Na temat czerwienicy prawdziwej szczegółowych informacji można uzyskać na stronach: http://www.nowotworowe.pl/czerwienica_prawdziwa.htm http://pl.wikipedia.org/wiki/Czerwienica_prawdziwa http://www.ukladu-krazenia.choroby.biz/Czerwienica+prawdziwa...

  • Duża ilość płytek krwi i powiększona śledziona

    Iwona: Syn oddawał krew co jakiś czas w kwietniu miał złe wyniki podwyższone płytki krwi dostał wezwanie żeby się zgłosić do lekarza rodzinnego ,lekarz zrobił mu USG i wyszło że ma powiększoną śledzionę o wymiarach 137mm dał mu skierowanie do specjalisty .w...

    gosia: Według klasyfikacji ICD-10 symbolem D45 oznaczona jest czerwienica prawdziwa, nie wiem natomiast co oznacza ten X....