Małopłytkowość (trombocytopenia)

Małopłytkowość (trombocytopenia) oznacza liczbę płytek krwi poniżej 150 tys./mm3. To najczęściej występująca nabyta skaza krwotoczna.

Istnieje wiele przyczyn prowadzących do obniżenia wartości płytek krwi (trombocytów) poniżej dolnej granicy normy. W większości przypadków nabyte skazy małopłytkowe wywołane są skróceniem czasu życia krwinek płytkowych (małopłytkowości "obwodowe"). Zwykle zalicza się je do schorzeń immunologicznych. Mowa tu o samoistnej skazie małopłytkowej, trombocytopenii poprzetoczeniowej, polekowej, powstałej w innych reakcjach immunologicznych oraz towarzyszącej różnym schorzeniom.

Drugą grupę nabytych skaz małopłytkowych stanowią małopłytkowości objawowe (zwane również "centralnymi"), wywołane zaburzeniami tworzenia megakariocytów. Przypomnę w tym miejscu, iż trombocyty powstają z dużych komórek zwanych megakariocytami (płytki krwi tworzą się po odfragmentowaniu od megakariocytów). Te komórki towarzyszą chorobom rozrostowym układu krwiotwórczego, jak białaczki czy chłoniaki, bądź są wyrazem nabytej niewydolności układu krwiotwórczego.

Do znacznie rzadszych schorzeń należą skazy małopłytkowe wywołane wrodzonym brakiem produkcji megakariocytów w szpiku. Skazy krwotoczne spowodowane zaburzeniami czynności płytek krwi przy prawidłowej lub nawet zwiększonej ich liczbie zaliczane są do tzw. trombocytopatii.

W małopłytkowościach objawy skazy krwotocznej pojawiają się z chwilą, gdy liczba płytek krwi obniży się do 30 tys./mm3 i mniej. Typową cechą dla trombocytopenii są krwawienia skórno-śluzówkowe. Wybroczyny najobficiej ujawniają się na kończynach i tułowiu, rzadziej na twarzy oraz błonie śluzowej jamy ustnej. Występują także większe podbiegnięcia krwawe, charakterystyczne pierścieniowate wylewy w miejscach nakłuć, jak również nawracające krwawienia z nosa, przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotoki z dróg rodnych u kobiet. Bezpośrednią przyczyną śmierci bywają krwawienia do centralnego układu nerwowego. Nadmierne i obfite są krwawienia po zadraśnięciach i urazach.

W rozpoznaniu istotną rolę odgrywają objawy kliniczne i wyniki badań laboratoryjnych głównie morfologii krwi. Ważne w stawianiu diagnozy jest wykluczenie tzw. małopłytkowości rzekomej (pseudotrombocytopenia), która jest wyłącznie artefaktem laboratoryjnym i wynika z aglutynacji (sklejania się) płytek we krwi pobranej do probówki z EDTA.

EDTA (etyleno-dwuamino-czterooctan) jest głównym antykoagulantem stosowanym do badań hematologicznych. To środek przeciwkrzepliwy hamujący agregację płytek i powstawanie skrzepu. Dopiero pobranie krwi do probówki z inną substancją przeciwkrzepliwą jak heparyna lub cytrynian, wykazuje prawidłową liczbę płytek.

Inne przyczyny pseudotrombocytopenii to: obecność płytek olbrzymich niezliczanych przez analizator, wiązanie płytek z neutrofilami, obecność zimnych aglutynin.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.
2) W. Kawalec, K. Kubicka: "Pediatria".

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Notoryczne anginy, bolące węzły chłonne i czerwone plamy po kąpieli

    Michał: Dzień dobry, Objawy, jakie od dłuższego czasu mi towarzyszą to: notoryczne anginy, bolące węzły chłonne nawet tuż po zakończeniu kuracji antybiotykowej, kąpiel w im cieplejszej wodzie powoduje pojawianie się czerwonych plam na ciele i swędzenie, cią...

    zenon: http://www.flavonmax.com/gps/?sponsor=M-351411&lang=EN-US http://www.kups.org.pl/index/?id=184260348236f9554fe9375772ff966e https://www.youtube.com/watch?v=BFadtuerMPY https://www.youtube.com/watch?v=AbH6FrUiRLg https://www.youtube.com/watch...

  • Podwyższone parametry czerwonokrwinkowe a czerwienica prawdziwa

    danuta: Mam podwyzszone parametry czerwonokrwinkowe.obnizone zelazo-11 i ferrytyne -8 i pozatym innych objawow nie ma,Czy to naprawde czerwienica prawdziwa?...

    zenon: Zamiast wnikac w separastyczna terminologie ..., posluchaj wykladow dr.Spandock........!!!!!!!!!! http://www.flavonmax.com/gps/?sponsor=M-351411&lang=EN-US http://www.kups.org.pl/index/?id=184260348236f9554fe9375772ff966e https://www.youtube....

  • Rokowania przy osteomielofibrozie

    URSZULA: Mój mąż choruje na osteomielofibrozę. Lekarz twierdzi, że w wieku 69 lat nie powinno się dawać szpiku. Mąż 2 tygodnie temu był poddany z tego tytułu radioterapii na powiększoną śledzionę, nie wybrał całej serii a po tygodniu wyniki były tak złe, że p...

    zenon: Poczytaj........... http://www.flavonmax.com/gps/?sponsor=M-351411&lang=EN-US http://www.kups.org.pl/index/?id=184260348236f9554fe9375772ff966e https://www.youtube.com/watch?v=BFadtuerMPY https://www.youtube.com/watch?v=AbH6FrUiRLg https://...