Małopłytkowość (trombocytopenia)

Małopłytkowość (trombocytopenia) oznacza liczbę płytek krwi poniżej 150 tys./mm3. To najczęściej występująca nabyta skaza krwotoczna.

Istnieje wiele przyczyn prowadzących do obniżenia wartości płytek krwi (trombocytów) poniżej dolnej granicy normy. W większości przypadków nabyte skazy małopłytkowe wywołane są skróceniem czasu życia krwinek płytkowych (małopłytkowości "obwodowe"). Zwykle zalicza się je do schorzeń immunologicznych. Mowa tu o samoistnej skazie małopłytkowej, trombocytopenii poprzetoczeniowej, polekowej, powstałej w innych reakcjach immunologicznych oraz towarzyszącej różnym schorzeniom.

Drugą grupę nabytych skaz małopłytkowych stanowią małopłytkowości objawowe (zwane również "centralnymi"), wywołane zaburzeniami tworzenia megakariocytów. Przypomnę w tym miejscu, iż trombocyty powstają z dużych komórek zwanych megakariocytami (płytki krwi tworzą się po odfragmentowaniu od megakariocytów). Te komórki towarzyszą chorobom rozrostowym układu krwiotwórczego, jak białaczki czy chłoniaki, bądź są wyrazem nabytej niewydolności układu krwiotwórczego.

Do znacznie rzadszych schorzeń należą skazy małopłytkowe wywołane wrodzonym brakiem produkcji megakariocytów w szpiku. Skazy krwotoczne spowodowane zaburzeniami czynności płytek krwi przy prawidłowej lub nawet zwiększonej ich liczbie zaliczane są do tzw. trombocytopatii.

W małopłytkowościach objawy skazy krwotocznej pojawiają się z chwilą, gdy liczba płytek krwi obniży się do 30 tys./mm3 i mniej. Typową cechą dla trombocytopenii są krwawienia skórno-śluzówkowe. Wybroczyny najobficiej ujawniają się na kończynach i tułowiu, rzadziej na twarzy oraz błonie śluzowej jamy ustnej. Występują także większe podbiegnięcia krwawe, charakterystyczne pierścieniowate wylewy w miejscach nakłuć, jak również nawracające krwawienia z nosa, przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotoki z dróg rodnych u kobiet. Bezpośrednią przyczyną śmierci bywają krwawienia do centralnego układu nerwowego. Nadmierne i obfite są krwawienia po zadraśnięciach i urazach.

W rozpoznaniu istotną rolę odgrywają objawy kliniczne i wyniki badań laboratoryjnych głównie morfologii krwi. Ważne w stawianiu diagnozy jest wykluczenie tzw. małopłytkowości rzekomej (pseudotrombocytopenia), która jest wyłącznie artefaktem laboratoryjnym i wynika z aglutynacji (sklejania się) płytek we krwi pobranej do probówki z EDTA.

EDTA (etyleno-dwuamino-czterooctan) jest głównym antykoagulantem stosowanym do badań hematologicznych. To środek przeciwkrzepliwy hamujący agregację płytek i powstawanie skrzepu. Dopiero pobranie krwi do probówki z inną substancją przeciwkrzepliwą jak heparyna lub cytrynian, wykazuje prawidłową liczbę płytek.

Inne przyczyny pseudotrombocytopenii to: obecność płytek olbrzymich niezliczanych przez analizator, wiązanie płytek z neutrofilami, obecność zimnych aglutynin.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.
2) W. Kawalec, K. Kubicka: "Pediatria".

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Zakrzepica żył głębokich i antykoncepcja.

    Justyna: Jestem 3 tyg po cesarskim cięciu po którym prawdopodobnie dostałam zakrzepicy żył głębokich (prawdopodobnie ponieważ moja mama również ją przechodziła i może to być również genetyczne), biorę pół tabletki acenocumarolu. Moje pytanie brzmi, jak mogę z...

    Justyna: po lub w trakcie zakrzepicy.....

  • Leczenie czerwienicy prawdziwej pijawkami

    Jurek: Czy istnieje możliwość wyleczenia czerwienicy prawdziwej pijawkami oraz ile zabiegów należałoby wykonać obecnie leczony jestem Hydroksykarbamidem 2*dziennie po 1 ampułce...

    miron: Puknij sie w łeb cwioku,ta metoda leczono w 19 wieku,od tego sa upusty i hydroksycarbamid,jak chcesz isc do piachu to odstaw leki i przykładaj sobie pijawki wyciagniete z brudnej rzeki,to zareczam ci pożyjesz moze za 2 tygobnie,i dostaniesz łopata od...

  • Brak poprawy w leczeniu małopłytkowości

    Jan: Mam małopłytkowość od 2010 roku obecnie dostaję vidazę jestem po 5 serii po niej nie ma zbyt dużej poprawy wyników,jak długo mogę żyć?...

    zaniepokojona: Witam, czy mogłabym zapytać z jakim poziomem płytek obecnie się borykasz? Dlaczego vidaza? To jest lek na problemy białymi lub czerwonymi krwinkami a chyba mówimy o małopłytkowości? Czy została ona zdiagnozowana jak skutek innej choroby? Czy zastoso...