Niedokrwistość chorób przewlekłych

Niedokrwistość chorób przewlekłych (ACD) rozwija się wtórnie w przebiegu chorób przewlekłych (zapalenia, zakażenia, nowotwory, urazy), stąd obecnie określana jest także jako niedokrwistość zapalna.

ACD to prawdopodobnie druga co do częstości występowania anemia po niedokrwistości z niedoboru żelaza. Jej częstość rośnie z wiekiem.

Przyczyny niedokrwistości chorób przewlekłych


Do rozwoju niedokrwistość chorób przewlekłych prowadzą co najmniej trzy przyczyny: skrócony czas życia erytrocytów zależny od nasilenia procesów immunologicznych, niewydolność erytropoezy oraz nieprawidłowe uwalnianie żelaza z magazynów (z ferrytyny). Najczęściej do ACD prowadzą zakażenia bakteryjne, pasożytnicze i grzybicze, nowotwory złośliwe, choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów - RZS, toczeń układowy - SLE, układowe zapalenie naczyń) oraz przewlekłe zakażenia dróg moczowych.

Zaobserwowano, że w wyniku toczącego się procesu zapalnego w organizmie makrofagi i limfocyty zwiększają wytwarzanie cytokin czyli komórek biorących udział w reakcji odpornościowej. Te substancje stymulują syntezę białek ostrej fazy - apoferrytyny, laktoferyny. Apoferrytna, wiążąc jony żelaza, utrudnia zarówno wykorzystanie Fe do syntezy hemoglobiny, jak i jego wydalanie z organizmu. Konsekwencją tego procesu jest przeładowanie ustroju jonami żelaza, prowadzące do zmniejszenia syntezy transferryny i spadku liczby receptorów dla niej na powierzchni erytroblastów. Ponadto cytokiny hamując uwalnianie erytropoetyny (hormon stymulujący różne etapy erytropoezy), nasilają zaburzenie wytwarzania prekursorów czerwonokrwinkowych, czego objawem jest hipoplazja układu czerwonokrwinkowego w szpiku. Niedokrwistość rozwija się kilka miesięcy po ujawnieniu choroby podstawowej.

Objawy niedokrwistości chorób przewlekłych


Objawy kliniczne są takie jak ogólnie w anemii, a dodatkowo występują objawy związane z chorobą podstawową. Opisywany rodzaj niedokrwistości cechuje się miernym nasileniem, jest najczęściej normocytowa i normobarwliwa. Zmiany zachodzące w szpiku mają odzwierciedlenie w surowicy w postaci zaburzeń metabolizmu żelaza, stąd niedokrwistość w przebiegu chorób przewlekłych należy różnicować z niedokrwistością z niedoboru żelaza. W przebiegu ACD obserwuje się nieprawidłowości w surowicy w postaci obniżonego stężenia Fe, transferryny i TIBC, natomiast poziom ferrytyny jest podwyższony lub w normie. W leczeniu najważniejsze miejsce zajmuje zwalczanie choroby podstawowej.

W ciężkich przypadkach niedokrwistości konieczne staje się przetoczenie krwi. W sytuacji małego stężenia erytropoetyny produkowanej w ustroju (endogennej), często korzystne bywa leczenie erytropoetyną egzogenną. Można zastosować ludzką rekombinowaną erytropoetynę α i β albo darbepoetynę.

Leczenie niedokrwistości chorób przewlekłych


Leczenie niedokrwistości chorób przewlekłych trwa 2-3 miesiące. Przed jego rozpoczęciem należy sprawdzić stężenie żelaza w surowicy i w przypadku niedoboru zastosować preparaty żelaza najlepiej droga pozajelitową. Należy również wykluczyć niedobór kwasu foliowego i witaminy B12, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność leczenia.

Erytropoetyna jest przeciwwskazana u chorych z opornym na leczenie nadciśnieniem tętniczym, ponieważ lek może nasilić nadciśnienie, oraz u pacjentów z nadwrażliwością na erytropoetynę. Z działań niepożądanych poza nadciśnieniem tętniczym mogą wystąpić: nadkrzepliwość z zakrzepicą naczyń, drgawki oraz wybiórcza aplazja erytrocytowa spowodowana obecnością przeciwciał przeciwko erytropoetynie.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Czy to białaczka?

    Roksana: Witam, od jakiegoś czasu (2 lata) dokuczają mi nocne poty, myślałam że to nerwy albo przez zaburzenia hormonalne (podwyższona prolaktyna). Ale od jakiegoś czasu doszły inne objawy. Wszystko zaczęło się od czerwca tego roku od zatrucia pokarmowego roz...

    Karolina: Czasem objawy nerwicy moga tak przebiegac, dzieje sie cos stresujacego, niepokój? lęk?...

  • Zakrzepica żył głębokich i antykoncepcja

    Justyna: Jestem 3 tyg po cesarskim cięciu po którym prawdopodobnie dostałam zakrzepicy żył głębokich (prawdopodobnie ponieważ moja mama również ją przechodziła i może to być również genetyczne), biorę pół tabletki acenocumarolu. Moje pytanie brzmi, jak mogę z...

    Justyna: po lub w trakcie zakrzepicy.....

  • Podwyższone parametry czerwonokrwinkowe a czerwienica prawdziwa

    danuta: Mam podwyzszone parametry czerwonokrwinkowe.obnizone zelazo-11 i ferrytyne -8 i pozatym innych objawow nie ma,Czy to naprawde czerwienica prawdziwa?...

    taaaaa//////////: idź do hematologa- ten lekarz to stwierdzi...