Niedokrwistość chorób przewlekłych

Niedokrwistość chorób przewlekłych (ACD) rozwija się wtórnie w przebiegu chorób przewlekłych (zapalenia, zakażenia, nowotwory, urazy), stąd obecnie określana jest także jako niedokrwistość zapalna.

ACD to prawdopodobnie druga co do częstości występowania anemia po niedokrwistości z niedoboru żelaza. Jej częstość rośnie z wiekiem.

Przyczyny niedokrwistości chorób przewlekłych


Do rozwoju niedokrwistość chorób przewlekłych prowadzą co najmniej trzy przyczyny: skrócony czas życia erytrocytów zależny od nasilenia procesów immunologicznych, niewydolność erytropoezy oraz nieprawidłowe uwalnianie żelaza z magazynów (z ferrytyny). Najczęściej do ACD prowadzą zakażenia bakteryjne, pasożytnicze i grzybicze, nowotwory złośliwe, choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów - RZS, toczeń układowy - SLE, układowe zapalenie naczyń) oraz przewlekłe zakażenia dróg moczowych.

Zaobserwowano, że w wyniku toczącego się procesu zapalnego w organizmie makrofagi i limfocyty zwiększają wytwarzanie cytokin czyli komórek biorących udział w reakcji odpornościowej. Te substancje stymulują syntezę białek ostrej fazy - apoferrytyny, laktoferyny. Apoferrytna, wiążąc jony żelaza, utrudnia zarówno wykorzystanie Fe do syntezy hemoglobiny, jak i jego wydalanie z organizmu. Konsekwencją tego procesu jest przeładowanie ustroju jonami żelaza, prowadzące do zmniejszenia syntezy transferryny i spadku liczby receptorów dla niej na powierzchni erytroblastów. Ponadto cytokiny hamując uwalnianie erytropoetyny (hormon stymulujący różne etapy erytropoezy), nasilają zaburzenie wytwarzania prekursorów czerwonokrwinkowych, czego objawem jest hipoplazja układu czerwonokrwinkowego w szpiku. Niedokrwistość rozwija się kilka miesięcy po ujawnieniu choroby podstawowej.

Objawy niedokrwistości chorób przewlekłych


Objawy kliniczne są takie jak ogólnie w anemii, a dodatkowo występują objawy związane z chorobą podstawową. Opisywany rodzaj niedokrwistości cechuje się miernym nasileniem, jest najczęściej normocytowa i normobarwliwa. Zmiany zachodzące w szpiku mają odzwierciedlenie w surowicy w postaci zaburzeń metabolizmu żelaza, stąd niedokrwistość w przebiegu chorób przewlekłych należy różnicować z niedokrwistością z niedoboru żelaza. W przebiegu ACD obserwuje się nieprawidłowości w surowicy w postaci obniżonego stężenia Fe, transferryny i TIBC, natomiast poziom ferrytyny jest podwyższony lub w normie. W leczeniu najważniejsze miejsce zajmuje zwalczanie choroby podstawowej.

W ciężkich przypadkach niedokrwistości konieczne staje się przetoczenie krwi. W sytuacji małego stężenia erytropoetyny produkowanej w ustroju (endogennej), często korzystne bywa leczenie erytropoetyną egzogenną. Można zastosować ludzką rekombinowaną erytropoetynę α i β albo darbepoetynę.

Leczenie niedokrwistości chorób przewlekłych


Leczenie niedokrwistości chorób przewlekłych trwa 2-3 miesiące. Przed jego rozpoczęciem należy sprawdzić stężenie żelaza w surowicy i w przypadku niedoboru zastosować preparaty żelaza najlepiej droga pozajelitową. Należy również wykluczyć niedobór kwasu foliowego i witaminy B12, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność leczenia.

Erytropoetyna jest przeciwwskazana u chorych z opornym na leczenie nadciśnieniem tętniczym, ponieważ lek może nasilić nadciśnienie, oraz u pacjentów z nadwrażliwością na erytropoetynę. Z działań niepożądanych poza nadciśnieniem tętniczym mogą wystąpić: nadkrzepliwość z zakrzepicą naczyń, drgawki oraz wybiórcza aplazja erytrocytowa spowodowana obecnością przeciwciał przeciwko erytropoetynie.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »
  • Leczenie czerwienicy prawdziwej pijawkami

    Jurek: Czy istnieje możliwość wyleczenia czerwienicy prawdziwej pijawkami oraz ile zabiegów należałoby wykonać obecnie leczony jestem Hydroksykarbamidem 2*dziennie po 1 ampułce...

    miron: Puknij sie w łeb cwioku,ta metoda leczono w 19 wieku,od tego sa upusty i hydroksycarbamid,jak chcesz isc do piachu to odstaw leki i przykładaj sobie pijawki wyciagniete z brudnej rzeki,to zareczam ci pożyjesz moze za 2 tygobnie,i dostaniesz łopata od...

  • Brak poprawy w leczeniu małopłytkowości

    Jan: Mam małopłytkowość od 2010 roku obecnie dostaję vidazę jestem po 5 serii po niej nie ma zbyt dużej poprawy wyników,jak długo mogę żyć?...

    zaniepokojona: Witam, czy mogłabym zapytać z jakim poziomem płytek obecnie się borykasz? Dlaczego vidaza? To jest lek na problemy białymi lub czerwonymi krwinkami a chyba mówimy o małopłytkowości? Czy została ona zdiagnozowana jak skutek innej choroby? Czy zastoso...

  • Specjalista od czerwienicy prawdziwej

    Klaudia: Witam, Czy ktoś zna dobrego specjalistę od tej choroby w Trójmieście? Proszę o namiary na e-maill. I pytanie czy dzięki transplatacji szpiku kostnego można zastopować lub zminimalizować chorobę ? Z góry serdecznie dziękuję!...

    Małgorzata: Doktor Andrzej Mital, Uniwerysteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku. Z tego co wiem, to przy czerwienicy prawdziwej nie jest możliwy przeszczep szpiku...Są upusty, stosuje sie lek hydroksymocznik.. to choroba przewlekła....