Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedokrwistość z niedoboru żelaza oznacza niedokrwistość powstałą wskutek zmniejszonej syntezy hemoglobiny i innych enzymów zawierających żelazo, z powodu obniżonego stężenia tego pierwiastka w surowicy krwi. To najczęstsza postać niedokrwistości u dorosłych (ok. 80%, w większości dotyczy kobiet) i u dzieci.

W powstawaniu niedokrwistości z niedoboru żelaza można wyróżnić trzy okresy: utajony niedobór żelaza w magazynach ustrojowych, tzw. syderopenia bez niedokrwistości, niedobór żelaza koniecznego do erytropoezy, niedokrwistość z niedoboru żelaza.

Już w pierwszym okresie pojawiają się objawy w postaci: ogólnego osłabienia, bólów i zawrotów głowy, braku łaknienia. W kolejnych fazach dołączają się: senność lub rozdrażnienie, apatia, szybkie męczenie się, kołatanie serca. W badaniu przedmiotowym stwierdza się bladość skóry, śluzówek jamy ustnej i spojówek, zmiany troficzne nabłonków, łamliwość i kruchość paznokci, nadżerki w kącikach ust, przerzedzenie i łamliwość włosów. U dzieci może dojść do zahamowania wzrostu i przyrostu masy ciała. Niekiedy mogą pojawić się objawy długotrwałego niedoboru żelaza nie związane z niedokrwistością, takie jak: wybiórczy apetyt (np. na kredę, krochmal, glinę), ból, pieczenie i wygładzenie powierzchni języka, suchość skóry, prążkowanie i bladość paznokci, cienkie, łatwo wypadające włosy.

Rozpoznanie niedokrwistości z niedoboru żelaza


Rozpoznanie niedokrwistości z niedoboru żelaza można postawić na podstawie objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych, szczególnie tych określających wskaźniki czerwonokrwinkowe. W morfologii zaznacza się obniżenie stężenia hemoglobiny (Hb) poniżej 10,0 g/d (w niedokrwistości łagodnej), obniżenie hematokrytu, obniżenie liczby erytrocytów.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza zaliczana jest do niedokrwistości mikrocytowych, o czym świadczy średnia objętość krwinki czerwonej - MCV zwykle poniżej 82 fl, oraz hipochromiczych, ponieważ średnie stężenie Hb-MCH wynosi <27 pg. We krwi obwodowej stwierdza się leukopenię, obecność małych erytrocytów, z niską zawartością Hb, poza tym zaznacza się poikilocytoza (różny kształt krwinek) i anizocytoza (różna wielkość krwinek). Szpik jest bogatokomórkowy, ze zwiększonym odsetkiem komórek układu erytroblastów.

Inne badania laboratoryjne dotyczą parametrów gospodarki żelazowej: zmniejszone stężenie ferrytyny, żelaza w surowicy, zwiększony poziom transferryny (mierzony jako całkowita zdolność wiązania żelaza - TIBC), zmniejszone wysycenie transferryny. W celu ustalenia przyczyny niedokrwistości wykonuje się szereg badań dodatkowych, np. endoskopię górnego czy dolnego odcinka przewodu pokarmowego, w celu wykrycia miejsca ewentualnego krwawienia.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza wymaga różnicowania z innymi rodzajami niedokrwistości, np. w przebiegu zakażeń czy z równoczesnym niedoborem kwasu foliowego (tzw. niedokrwistość bimorficzna). Kiedy istnieje wątpliwość najlepszym sposobem na potwierdzenie rozpoznania jest próbne podanie żelaza i następowy wzrost retikulocytozy.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Kostowski, Z. Herman: "Farmakologia", Tom I.
2) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Hematologia | Dodaj swoje pytanie »

  • Gvhd po przeszczepie szpiku

    Leszek.: Jestem już 1,5 m-ca po przeszczepie szpiku(ostra białaczka).2 tyg.utrzymuje się Gvhd.Jak długo to może jeszcze trwać,czy jest groźne dla życia?Jestem w dobrej kondycji.Leczenie cyklosporyną,sterydami....

    medicus: Co do trwania GVHD czyli choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi to bardzo różnie bywa i zależy od reakcji pacjenta na podane leki w danej fazie schorzenia. Nie można tego w prosty sposób określić. Na temat tej choroby można poczytać na stronach: ...

  • Dieta i leczenie czerwienicy prawdziwej

    Iwona: Czy ta choroba jest wyleczalna lub jak długo będzie się ją leczyć i czy trzeba stosować dietę.Jakie są przyczyny tej choroby ....

    medicus: Na temat czerwienicy prawdziwej szczegółowych informacji można uzyskać na stronach: http://www.nowotworowe.pl/czerwienica_prawdziwa.htm http://pl.wikipedia.org/wiki/Czerwienica_prawdziwa http://www.ukladu-krazenia.choroby.biz/Czerwienica+prawdziwa...

  • Duża ilość płytek krwi i powiększona śledziona

    Iwona: Syn oddawał krew co jakiś czas w kwietniu miał złe wyniki podwyższone płytki krwi dostał wezwanie żeby się zgłosić do lekarza rodzinnego ,lekarz zrobił mu USG i wyszło że ma powiększoną śledzionę o wymiarach 137mm dał mu skierowanie do specjalisty .w...

    gosia: Według klasyfikacji ICD-10 symbolem D45 oznaczona jest czerwienica prawdziwa, nie wiem natomiast co oznacza ten X....