Późne powikłania popromienne radioterapii

Późne powikłania popromienne występują w tkankach i narządach jak np. nerka, serce, mózg, rdzeń kręgowy, mięśnie, kości, chrząstki, duże naczynia tętnicze, drogi żółciowe.

Wystąpienie późnego odczynu i jego nasilenie jest trudne do przewidzenia. Ujawnia się on nagle i jest nieodwracalny. Ryzyko częściowo zależy od dawki całkowitej, dawki frakcyjnej i objętości napromienianego narządu.

Skutek kliniczny może być różny; ograniczone teleangiektazje (uszkodzenie drobnych naczyń) lub zwłóknienie skóry właściwej są niekorzystnym efektem kosmetycznym, ale nie ograniczają przeżycia, natomiast zwłóknienie i zanik nerki, marskość wątroby, niedrożność jelit, martwica mózgu lub rdzenia kręgowego, tamponada serca mogą być przyczyną zgonu. Dlatego ten typ odczynów uznaje się za poważne powikłanie RT obniżające jej skuteczność.

Do późnych powikłań popromiennych należy także efekt teratogenny w wyniku narażenia płodu nawet na bardzo małe dawki promieniowania jonizującego. Karcinogeneza popromienna oznacza wzrost ryzyka na zachorowania na białaczki (wszystkie z wyjątkiem przewlekłej białaczki limfocytowej), raka piersi, ślinianek, tarczycy, jelita grubego, żołądka, wątroby, płuca, jajnika i skóry. Do tego typu nowotworów może dojść nawet po zastosowaniu niewielkich dawek promieniowania jonizującego. Czas od ekspozycji do ujawnienia się nowotworu wynosi średnio 20 lat, natomiast w przypadku białaczek może być o połowę krótszy.

Ostatnim już późnym powikłanie popromiennym są nowotwory wtórne. Mowa tu np. o raku odbytnicy, pęcherza moczowego, trzonu macicy, mięsakach kości. Nowotwory wtórne występują w tkankach i narządach, w których podana dawka promieniowania była duża. Typowym rakiem popromiennym jest rak wrzecionowatokomórkowy skóry, który rozwija się wyłącznie w skórze wcześniej napromienianej, często wykazującej cechy zwłóknienia lub teleangiektazji popromiennych.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Nowotwory | Dodaj swoje pytanie »
  • Pomoc osobom chorym onkologicznie po 60. roku życia

    wygraj zdrowie: Stowarzyszenie *Wygraj Zdrowie* zaprasza do udziału w projekcie współfinansowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej pod nazwą *Moja wiedza - moje zdrowie*. Jest to program pomocy dla osób chorych onkologicznie, które ukończyły 60 rok życ...

    wygraj zdrowie: Przypominamy o możliwości skorzystania z pomocy u wybranych specjalistów w ramach zajęć grupowych - warsztatowych lub konsultacji indywidualnych. Projekt trwa do połowy grudnia 2015 r....

  • Program pomocy osobom chorym onkologicznie i ich rodzinom

    Wygraj Zdrowie: Stowarzyszenie *Wygraj Zdrowie* zaprasza do udziału w projekcie współfinansowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej pod nazwą *Razem po zdrowie*. Jest to program pomocy dla osób chorych onkologicznie i ich rodzin. W ramach projektu Stowa...

    Wygraj Zdrowie: Szanowni Państwo, przypominamy o możliwości uczestniczenia w warsztatach grupowych lub skorzystania z porad u wybranych specjalistów. Projekt trwa do połowy grudnia 2015 roku....

  • Rak zoladka, przezuty do watroby i pepka

    Bartosz: Czesc! Na wstepie przepraszam, za brak polskich liter, ale w tej chwili nie moge sie nimi poslugiwac. Pisze ten wpis nie po to, zeby wiedziec, jak pomoc bliskiej mi osobie, bo niestety juz nie zyje. Teraz pomaga jej tylko pamiec i modlitwa. Pisze...

    Robert: Podiadam olej nr tel 507938691...