Późne powikłania popromienne radioterapii

Późne powikłania popromienne występują w tkankach i narządach jak np. nerka, serce, mózg, rdzeń kręgowy, mięśnie, kości, chrząstki, duże naczynia tętnicze, drogi żółciowe.

Wystąpienie późnego odczynu i jego nasilenie jest trudne do przewidzenia. Ujawnia się on nagle i jest nieodwracalny. Ryzyko częściowo zależy od dawki całkowitej, dawki frakcyjnej i objętości napromienianego narządu.

Skutek kliniczny może być różny; ograniczone teleangiektazje (uszkodzenie drobnych naczyń) lub zwłóknienie skóry właściwej są niekorzystnym efektem kosmetycznym, ale nie ograniczają przeżycia, natomiast zwłóknienie i zanik nerki, marskość wątroby, niedrożność jelit, martwica mózgu lub rdzenia kręgowego, tamponada serca mogą być przyczyną zgonu. Dlatego ten typ odczynów uznaje się za poważne powikłanie RT obniżające jej skuteczność.

Do późnych powikłań popromiennych należy także efekt teratogenny w wyniku narażenia płodu nawet na bardzo małe dawki promieniowania jonizującego. Karcinogeneza popromienna oznacza wzrost ryzyka na zachorowania na białaczki (wszystkie z wyjątkiem przewlekłej białaczki limfocytowej), raka piersi, ślinianek, tarczycy, jelita grubego, żołądka, wątroby, płuca, jajnika i skóry. Do tego typu nowotworów może dojść nawet po zastosowaniu niewielkich dawek promieniowania jonizującego. Czas od ekspozycji do ujawnienia się nowotworu wynosi średnio 20 lat, natomiast w przypadku białaczek może być o połowę krótszy.

Ostatnim już późnym powikłanie popromiennym są nowotwory wtórne. Mowa tu np. o raku odbytnicy, pęcherza moczowego, trzonu macicy, mięsakach kości. Nowotwory wtórne występują w tkankach i narządach, w których podana dawka promieniowania była duża. Typowym rakiem popromiennym jest rak wrzecionowatokomórkowy skóry, który rozwija się wyłącznie w skórze wcześniej napromienianej, często wykazującej cechy zwłóknienia lub teleangiektazji popromiennych.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Nowotwory | Dodaj swoje pytanie »

  • Czas osłabienia odporności po chemioterapii

    Dariusz.: Mam pytanie, czy po przebytej silnej i dlugiej chemioterapii odpornosc organizmu bedzie slabsza juz do konca zycia? Czy odpornosc jest slabsza tylko w okresie stosowania chemioterapii. Miedzy 2000-2002 mialem ciezka chemie. Od tamtej pory czesciej ch...

    kas: moja ciocia w 2000r przyjmowała chemię i też łatwiej wszystko łąpie. np. Wrasta jej się paznokieć w paluch nogi.Włosy słabsze. Dłonie tak jkakby napuchnięte delikatnie. Najważniejsze że raka udało się pozbyć...

  • Podejrzenie mięsaka na udzie

    Beata: Dziendobry!mam na mięśniu dwuglowym uda zgrubienie,wybrzuszenie srednicy mandarynki,uwypukla sie po napieciu miesnia,nie boli przy dotyku,czasem odczuwam delikatny bol jak poloze sie bokiem na tym miesniu ,bylam u chirurga,zrobil usg I powiedzial ze ...

    karo: przepraszam, i jak wizyta po 3 tygodniach?...

  • Rewolucja w onkologii w walce z rozprzestrzenionym nowotworem

    kl: Jaka jest możliwość wyleczenie osoby z nowotworem który rozprzeszczenił się po całym organizmie? czy będzie kiedyś rewolucja w onkologii?...

    cedric-permakultura: Witam wszystkich, poniżej wklejam część emaila, który wysłałem do osoby z chorym na nowotwór członkiem rodziny. *Strony internetowe, gdzie można przeczytać istotne informacje dot. nowotworów. www.alkalizeforhealth.net/ - znakomite opracowanie w...