Późne powikłania popromienne radioterapii

Późne powikłania popromienne występują w tkankach i narządach jak np. nerka, serce, mózg, rdzeń kręgowy, mięśnie, kości, chrząstki, duże naczynia tętnicze, drogi żółciowe.

Wystąpienie późnego odczynu i jego nasilenie jest trudne do przewidzenia. Ujawnia się on nagle i jest nieodwracalny. Ryzyko częściowo zależy od dawki całkowitej, dawki frakcyjnej i objętości napromienianego narządu.

Skutek kliniczny może być różny; ograniczone teleangiektazje (uszkodzenie drobnych naczyń) lub zwłóknienie skóry właściwej są niekorzystnym efektem kosmetycznym, ale nie ograniczają przeżycia, natomiast zwłóknienie i zanik nerki, marskość wątroby, niedrożność jelit, martwica mózgu lub rdzenia kręgowego, tamponada serca mogą być przyczyną zgonu. Dlatego ten typ odczynów uznaje się za poważne powikłanie RT obniżające jej skuteczność.

Do późnych powikłań popromiennych należy także efekt teratogenny w wyniku narażenia płodu nawet na bardzo małe dawki promieniowania jonizującego. Karcinogeneza popromienna oznacza wzrost ryzyka na zachorowania na białaczki (wszystkie z wyjątkiem przewlekłej białaczki limfocytowej), raka piersi, ślinianek, tarczycy, jelita grubego, żołądka, wątroby, płuca, jajnika i skóry. Do tego typu nowotworów może dojść nawet po zastosowaniu niewielkich dawek promieniowania jonizującego. Czas od ekspozycji do ujawnienia się nowotworu wynosi średnio 20 lat, natomiast w przypadku białaczek może być o połowę krótszy.

Ostatnim już późnym powikłanie popromiennym są nowotwory wtórne. Mowa tu np. o raku odbytnicy, pęcherza moczowego, trzonu macicy, mięsakach kości. Nowotwory wtórne występują w tkankach i narządach, w których podana dawka promieniowania była duża. Typowym rakiem popromiennym jest rak wrzecionowatokomórkowy skóry, który rozwija się wyłącznie w skórze wcześniej napromienianej, często wykazującej cechy zwłóknienia lub teleangiektazji popromiennych.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom II.

Zobacz pytania do lekarza na Forum Nowotwory | Dodaj swoje pytanie »
  • Rak płaskonabłonkowy jamy ustnej - badania

    Bartosz: Witam, Mam pytanie czy spotkaliście się kiedyś z badaniami prowadzonymi przez firmę Pratia? Ich najnowsze działania dotyczą walki z rakiem płaskonabłonkowym jamy ustnej lub gardła u osób w okolicach 70 roku życia i z przeciwwskazaniami do chemiotera...

    Mateusz: Też bym się chciał dowiedzieć czegoś więcej, bo mam chorą babcię, która prawdopodobnie by się kwalifikowała do tego. Ale z jedną rzeczą się pomyliłeś, badania prowadzi inna firma. Clinmed, taka mała różnica :-)...

  • Test in vitro wykrywający nowotwór

    Aga: Cześć Czy ktoś już używał test z moczu https://sintrex.pl/pl/p/Sintrex-tester-do-wczesnego-wykrywania-chorob-nowotworowych/1 Jaka skuteczność ?...

    Agnieszka: Test ten służy do rozpoznawania/monitorowania bardzo specyficznego typu nowotworów tzw. neuroendokrynnych - np. rakowiaka (dość rzadko wystepujących). Nie ma zastosowania do innych o wiele częściej występujących nowotworów....

  • Prawdopodobnie jest lek na raka

    Beata: Z najnowszych badan w Niemczech wynika ze prawdopodobnie jest lek na raka.Przez zupelny przypadek w laboratorium odkryto ze znany Methadon w polaczeniu z chemiaterapia niszczy komorki rakowe!.Setki osob przyjezdza do lekarzy paliatywnych w Niemiecze...

    Kina: To dopiero byłby news....