Tłuszcze i białko a rak jelita grubego

Zwiększona zapadalność na raka okrężnicy i odbytnicy, a także na raka piersi jest najbardziej dodatnio powiązana z dietą bogatotłuszczową. W przewodzie pokarmowym ludzi spożywających duże ilości tłuszczów występuje większe stężenie wtórnych kwasów żółciowych. Z badań wynika, iż właśnie kwasy żółciowe mogą być potencjalnym czynnikiem rakotwórczym, co wynika z ich podobieństwa w budowie do węglowodoru o silnych właściwościach rakotwórczych.

Tłuszcz powoduje zwiększenie w jelicie ilości bakterii beztlenowych, przy udziale których powstają wolne kwasy żółciowe, a przez zwolnienie pasażu prowadzi do zaparć, co nasila ten proces. Dochodzi również do wydłużenia czasu kontaktu wtórnych kwasów żółciowych i innych potencjalnych kancerogenów z błoną śluzową jelita. Szczególnie negatywną rolę przypisuje się tłuszczowi wołowemu i kukurydzianemu. Nie mają tego działania tłuszcze wielonienasycone takie jak olej z oliwek, olej kokosowy i olej rybi.

Olej ryb morskich jest bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, różniących się w strukturze od wielonienasyconych tłuszczów roślinnych. Tam gdzie oleje rybie są podstawą diety, rak jelita grubego i rak piersi należą do rzadkości.

Istotne znaczenie odgrywa nie tylko rodzaj tłuszczu, ale również jego procentowy udział w diecie. W Japonii, gdzie rak jelita grubego występuje rzadko, tłuszcz pokrywa tylko 12% zapotrzebowania kalorycznego, natomiast w Wielkiej Brytanii aż 40-44% energii pochodzi z tłuszczów, głównie nasyconych.

Nadmierna kaloryczność diety prowadzi do otyłości, a jak wykazują badania otyłość, szczególnie brzuszna, wiąże się ze znacznie zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka, niezależnie od poziomu aktywności fizycznej. Dieta bogatotłuszczowa prowadzi do wzrostu stężenia cholesterolu w surowicy, a wraz z wzrostem jego stężenia zwiększa się liczba gruczolaków jelita grubego, przede wszystkim u mężczyzn.

Nadmierne spożycie białka a rak jelita grubego

Nadmierne spożycie białka kojarzyło się z dwu- lub trzykrotnie częstszym występowaniem raka jelita grubego, szczególnie u kobiet. U mężczyzn wskaźniki były podobne, ale tylko do raka odbytnicy i tylko w starszym wieku. W badaniach in vitro wykazano, że amoniak powstający w jelicie grubym jako produkt przemiany aminokwasów, może zwiększać podatność komórek nabłonka na proliferację nowotworową.

U osób stosujących dietę bogatą w mięso wykrywano w stolcu obecność nitrozoamin, które są związkami rakotwórczymi, szczególnie w odniesieniu do prawej strony okrężnicy. Nitrozoaminy stwierdzono w wyrobach wędliniarskich i mięsnych, które były konserwowane saletrą. Związki rakotwórcze powstają także w procesach przetwarzania mięsa, zwłaszcza podczas działania wysokich temperatur czyli pyrolizy.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.
2) M. Waranowicz: "Naturalne związki rakotwórcze i ich metabolizm".

Serwis nowotworowe.pl ma charakter edukacyjno-informacyjny, jego lektura nie zastępuje porady lekarskiej.
Copyright © nowotworowe.pl Kopiowanie artykułów lub ich fragmentów bez pisemnej zgody jest zabronione.